Apteczka na wakacje

Leki przeciwbiegunkowe


Biegunka w podróży może być spowodowana zmianą kuchni lub może wystąpić "biegunka podróżnych", która najczęściej jest pochodzenia bakteryjnego. Biegunka podróżnych może mieć różne nasilenie od łagodnego, kiedy nie wymaga leczenia środkami przeciwbakteryjnymi do postaci cięższych wymagających leczenia antybiotykami i ewentualnie pomocy lekarskiej na miejscu. 

Samodzielne leczenie biegunki należy zacząć, w miarę możliwości, od diety, nawodnienia doustnego (przyjmowania zwiększonej ilości płynów), leków osłaniających śluzówkę przewodu pokarmowego i probiotyku. W stosunku do biegunki podróżnych mogą one mieć jednak ograniczone zastosowanie, za to dobrze działają w niestrawnościach spowodowanych zmianą kuchni. Leki hamujące ruchy robaczkowe jelit należy stosować doraźnie i przez krótki czas, np. w podróży. W przypadku leczenia dzieci należy sprawdzić w ulotce od jakiego wieku można lek zastosować. 

Leki hamujące biegunkę

Doustne leki przeciwbiegunkowe zmniejszają ruchy jelit, wydłużają czas przechodzenia treści pokarmowej przez jelita. Leki te są lekami objawowymi, nie leczą przyczyny biegunki, hamują tylko jej objawy - ułatwiają utrzymanie stolca, jednocześnie zmniejszając natychmiastową potrzebę wypróżnienia (parcie na stolec). Prowadzi to do zmniejszenia częstości i liczby wypróżnień. Leki zwalniające ruchy robaczkowe jelit należy stosować krótko, doraźnie, dla opanowania ostrego stanu lub w sytuacjach ograniczonego dostępu do toalety. Należy pamiętać, że podstawowym leczeniem biegunek jest dieta, nawodnienie doustne i probiotyk, ewentualnie środek osłaniający śluzówkę jelita.

Leki hamujące biegunkę

  • loperamid >>
    Preparaty dostępne bez recepty (OTC): Imodium Instant, Laremid, Lopacut, Stoperan

  • racekadotryl >>
    Preparaty dostępne bez recepty (OTC): Tiorfan

Leki pochłaniające substancje toksyczne oraz leki osłaniające śluzówkę jelit 

Leki pochłaniające substancje toksyczne oraz leki osłaniające śluzówkę jelit, obok diety i nawodnienia doustnego, są podstawowym składnikiem początkowego postępowania objawowego w biegunce. Leki te należy stosować w łagodniejszych stanach biegunkowych. 

Leki pochłaniające substancje toksyczne oraz leki osłaniające śluzówkę jelit 

  • węgiel leczniczy >>
    Preparaty dostępne bez recepty (OTC): Carbo medicinalis MF, Carbo medicinalis VP, Węgiel leczniczy Norit

  • diosmektyt >>
    Preparaty dostępne bez recepty (OTC): DicoStop, Smecta, Smecta Go
    Preparaty złożone zawierające diosmektyt dostępne bez recepty (OTC): Orsalit plus smektyn - diosmektyt plus elektrolity

Leki przeciw biegunce bakteryjnej

Jedynym i najpopularniejszym lekiem przeciwbakteryjnym stosowanym biegunkach, sprzedawanym bez recepty jest nifuroksazyd. Działa on na większość bakterii powodujących zakażenia układu pokarmowego. Nie jest zalecany w biegunkach wirusowych. Jest raczej dobrze tolerowany. W przypadku zastosowania leku przeciwbakteryjnego należy pamiętać, że jeśli pomimo jego stosowania stan pacjenta będzie się pogarszał lub poprawa nie nastąpi w okresie 2-3 dni, to należy szukać pomocy lekarskiej.
Uwaga. Niefuroksazydu nie można łączyć z alkoholem!!! mogą wystąpić działa niepożądane od łagodnych - bóle głowy, nudności, nadmierne pocenie się, do bardzo poważnych - zasłabnięcie, utrata przytomności. 

Przeciwbakteryjne leki przecibiegunkowe

  • nifuroksazyd >>
    Preparaty dostępne bez recepty (OTC): Endiex, Nifuroksazyd Gedeon Richter, Nifuroksazyd Hasco, Nifuroksazyd Polfarmex

Uzupełnianie flory jelitowej - zapobieganie biegunkom podróżnych

W biegunkach równowaga naturalnych bakterii jest zakłócona i należy ją wyrównać. Probiotyki są podawanymi doustnie wyselekcjonowanymi kulturami bakterii lub drożdży, które namnażają się w jelitach i których zadaniem jest przywrócenie właściwej równowagi bakteryjnej w przewodzie pokarmowym. Namnożone „dobre” bakterie konkurują w jelitach z bakteriami chorobotwórczymi i hamują wzrost wielu drobnoustrojów chorobotwórczych. Poprawiają również miejscową odporność śluzówki jelit.

Probiotyki zarejestrowane jako leki w kategorii dostępności bez recepty (OTC) z zarejestrowanym wskazaniem - zapobieganie biegunkom podróżnych

Preparaty nawadniające i elektrolitowe

Przed wyjazdem należy również zaopatrzyć się w doustne płyny nawadniające stosowane w celu uzupełnienia płynów i elektrolitów, które są dostępne w aptekach bez recepty jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

  • Preparaty nawadniające i elektrolitowe >>
    Preparaty dostępne jako środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego (ŚSPŻ): Dicodral, Acidolit, Elektrolity, Elektrolity Avet, Elektrolity Labor, Elektrolity Synteza, Floractin Elektrolity, Hydratonic Med, Hydronea Citron, Hydro Plus, Jonolit, Oxeo ORS Elektrolity, Dicoflor Elektrolity, Elektrolity z probiotykiem Labor, Florion Duo Probiotyk + Elektrolity, Litorsal Biegunka, Orsalit plus smektyn

Opracowanie: Opracowanie własne redakcja LekInfo24: dr n. med. Krzysztof Piwowarczyk i mgr farm. Ilona Ślugaj.
Źródła: Vademecum Leków - MediCodex 2018, Leki bez recepty dla dzieci - MediCodex - 2018, LekInfo24.pl.
Wszelkie prawa zastrzeżone.