Leki wycofane, komunikaty bezpieczeństwa

Warszawa 22.12.2014

Komunikat do fachowych pracowników ochrony zdrowia dotyczący produktów leczniczych zawierających substancję czynną walproinian w związku z ryzykiem zaburzeń rozwoju dziecka będących wynikiem przebiegu ciąży

Szanowna Pani Doktor, Szanowny Panie Doktorze,

Celem tego pisma jest poinformowanie w uzgodnieniu z Europejską Agencją Leków (EMA) oraz Urzędem Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych o ważnych, nowych informacjach oraz o rozszerzonych ostrzeżeniach dotyczących bezpieczeństwa stosowania leków zawierających walproinian, będących wynikiem zakończenia przeglądu o zasięgu europejskim.

Podsumowanie

  • U dzieci narażonych w życiu płodowym na walproinian istnieje wysokie ryzyko poważnych zaburzeń rozwojowych
    (do 30-40% przypadków) i (lub) wrodzonych wad rozwojowych (w około 10% przypadków). 
  • Walproinianu nie należy przypisywać dzieciom płci żeńskiej, nastolatkom płci żeńskiej, kobietom w wieku rozrodczym
    lub kobietom ciężarnym, chyba że inne metody leczenia nie są skuteczne lub nie są tolerowane. 
  • Leczenie walproinianem musi być rozpoczęte i nadzorowane przez lekarza specjalizującego się w leczeniu padaczki
    lub choroby afektywnej dwubiegunowej. 
  • Należy ostrożne wyważyć korzyści leczenia walproinianem w stosunku do zagrożeń przy pierwszym przepisaniu walproinianu, w rutynowych kontrolach leczenia, gdy dziecko płci żeńskiej osiąga wiek dojrzewania oraz gdy kobieta planuje ciążę lub zajdzie w ciążę.
  • Należy upewnić się, że wszystkie pacjentki są poinformowane i rozumieją: 
    - zagrożenia związane ze stosowaniem walproinianu w ciąży; 
    - potrzebę stosowania skutecznej antykoncepcji; 
    - potrzebę regularnej kontroli leczenia; 
    - potrzebę niezwłocznej konsultacji, jeśli pacjentka planuje ciążę lub zajdzie w ciążę.

Dalsze informacje dotyczące kwestii bezpieczeństwa i zaleceń

Ryzyko zaburzeń rozwoju dziecka będących wynikiem przebiegu ciąży

Stosowanie walproinianu przyjmowanego w monoterapii lub w połączeniu z innymi lekami jest związane z zależnym od dawki ryzykiem zaburzeń rozwoju dziecka będących wynikiem przebiegu ciąży. Dane sugerują, że jeśli walproinian jest przyjmowany z powodu padaczki z innymi produktami leczniczymi, ryzyko zaburzeń rozwoju dziecka będących wynikiem przebiegu ciąży jest większe niż jeśli walproinian jest przyjmowany w monoterapii.

  • Ryzyko wrodzonych wad rozwojowych wynosi w przybliżeniu 10%, podczas gdy badania dzieci w wieku przedszkolnym narażonych w życiu płodowym na walproinian wykazały, że do 30-40% wykazuje opóźnienia w ich wczesnym rozwoju w zakresie mówienia i (lub) chodzenia, posiada niskie zdolności intelektualne, słabe umiejętności językowe oraz problemy z pamięcią
  • Iloraz inteligencji (IQ) mierzony w badaniu z udziałem 6-letnich dzieci narażonych w życiu płodowym na walproinian wynosił średnio 7-10 punktów poniżej wyników tych dzieci, które narażone były na inne leki przeciwpadaczkowe.
  • Dostępne dane pokazują, że dzieci narażone w życiu płodowym na walproinian są w grupie zwiększonego ryzyka zaburzeń autystycznych (około trzykrotnie) i autyzmu dziecięcego (około pięciokrotnie) w stosunku do ogólnej populacji badanej.
  • Ograniczone dane sugerują, że dzieci narażone na walproinian w życiu płodowym mogą być bardziej narażone na rozwój objawów deficytu uwagi/zespołu nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD).

Biorąc pod uwagę te zagrożenia, walproinian nie powinien być stosowany w leczeniu padaczki lub choroby afektywnej dwubiegunowej w czasie ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym chyba, że jest to bezwzględnie konieczne, np. w sytuacjach gdy inne metody leczenia są nieskuteczne lub nie są tolerowane.

Należy ostrożne wyważyć korzyści leczenia walproinianem w stosunku do zagrożeń przy pierwszym przepisaniu walproinianu, w regularnych kontrolach leczenia, gdy dziecko płci żeńskiej osiąga wiek dojrzewania oraz gdy kobieta planuje ciążę lub zajdzie w ciążę.

Jeśli zdecydują Państwo przepisać walproinian kobiecie w wieku rozrodczym, pacjentka musi stosować skuteczną antykoncepcję w czasie leczenia i być w pełni poinformowana o zagrożeniach dla nienarodzonego dziecka, jeśli zajdzie ona w ciążę podczas stosowania walproinianu.

Leczenie podczas ciąży

Jeśli kobieta leczona walproinianem z powodu padaczki lub choroby afektywnej dwubiegunowej planuje ciążę lub zajdzie w ciążę, należy rozważyć alternatywne leczenie.

Jeśli leczenie walproinianem jest kontynuowane w czasie ciąży:

  • Należy stosować możliwie najniższą skuteczną dawkę a dawkę dobową należy podzielić na kilka małych dawek przyjmowanych w ciągu całego dnia. Zastosowanie preparatu o przedłużonym uwalnianiu może być preferowane nad innymi formami leczenia. 
  • Należy rozpocząć specjalistyczny monitoring prenatalny celem kontrolowania rozwoju płodu, w tym możliwości wystąpienia wad cewy nerwowej i innych wad rozwojowych.
  • Suplementacja folianów przed ciążą we wszystkich przypadkach może obniżyć ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej. Jednakże dostępne dowody nie wskazują, że zapobiega to wadom wrodzonym płodu lub wadom rozwojowym związanym z ekspozycją na walproinian.

Druki informacyjne poszczególnych produktów zostaną zaktualizowane w celu odzwierciedlenia obecnej interpretacji dostępnych danych oraz dostarczenia przejrzystych informacji. 

Materiały edukacyjne dla pracowników służby zdrowia oraz pacjentów będą dostępne na stronie internetowej Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych pod adresem: www.urpl.ugv.pl  oraz na stronach internetowych podmiotów odpowiedzialnych w celu poinformowania o zagrożeniach związanych ze stosowaniem walproinianu u dzieci płci żeńskiej, kobiet w wieku rozrodczym i kobiet w ciąży.

Zgłaszanie działań niepożądanych:

Wszelkie przypadki podejrzenia wystąpienia działań niepożądanych należy zgłaszać zgodnie z zasadami monitorowania bezpieczeństwa produktów leczniczych do: Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa, tel: +48 22 492 13 01, faks: +48 22 492 13 09 e-mail: ndl@urpl.gov.pl i do właściwego podmiotu odpowiedzialnego.

Formularz zgłoszenia niepożądanego działania produktu leczniczego dostępny jest na stronie internetowej: http://dn.urpl.gov.pl/dn-zgloszenia-dzialan-niepozadanych

Produkty lecznicze zawierające walproinian podlegają dodatkowemu monitorowaniu.

Kontakt z właściwym podmiotem odpowiedzialnym

Dane kontaktowe w celu uzyskania dodatkowych informacji znajdują się w drukach informacyjnych produktu (Charakterystyka Produktu Leczniczego i Ulotka dla Pacjenta).

Wyżej wymieniony komunikat został opracowany we współpracy urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych z przedstawicielami następujących podmiotów odpowiedzialnych: Ewopharma AG Sp. z o.o., Lek S.A spółka z grupy Sandoz,, Orion Pharma Poland Sp. z o.o., Sanofi-Aventis Sp. z o.o., G.L. Pharma GmbH Sp. z o.o. Oddział w Polsce, Valeant sp. z o.o. sp.j.

Pełna lista podmiotów odpowiedzialnych, których ten komunikat dotyczy z danymi kontaktowymi gdzie można raportować działania niepożądane wymieniona jest w Załączniku nr 1 (lista poniżej – red. LekInfo24) dostępnym na stronie internetowej URPLWMiPB wraz z treścią komunikatu.

Prezes
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych,
Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych 

Poniżej przedstawiamy listę produktów leczniczych i podmiotów odpowiedzialnych, których dotyczy Komunikat wraz z danymi kontaktowymi, gdzie można raportować działania niepożądane.

Absenor
Orion Corporation,
Przedstawiciel podmiotu odpowiedzialnego w Polsce: MBR Consulting ul. Obrzeźna 18F, 02-691 Warszawa, fax (22) 370 21 09, adr@mbeconsultintg.com.pl

Convival Chrono, Convulex, Convulex 150, Convulex 300
G.L. Pharma GmbH,
Przedstawiciel podmiotu odpowiedzialnego w Polsce: G. L. Pharma GmbH Sp. z o.o. Oddział w Polsce, al. Jana Pawła II 61/313 (VIII piętro), 01-031 Warszawa, office@gl-pharma.pl

Depakine, Depakine Chrono 300, Depakine Chrono 500, Depakine Chronosphere 100, Depakine Chronosphere 250, Depakine Chronosphere 500, Depakine Chronosphere 750, Depakine Chronosphere 1000 
Sanofi-Aventis France, Sanofi-Aventis Sp. z o.o.
Przedstawiciel podmiotu odpowiedzialnego w Polsce: Sanofi-Aventis Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17 00-203 Warszawa, tel: (22) 280 00 00, faks: (22) 280 06 03 www.sanofi.pl

Dipromal
PharmaSwiss Ceska Republika s.r.o.
Przedstawiciel podmiotu odpowiedzialnego w Polsce: Valeant sp. z o.o. sp. j., ul. Przemysłowa 2, 35-959 Rzeszów, tel: (17) 865 51 00, fax: (17) 864 22 99, www.valeantinfo.pl

ValproLEK 300 ValproLEK 500 
Sandoz GmbH
Przedstawiciel podmiotu odpowiedzialnego w Polsce:  Sandoz Polska Sp. z o.o. ul. Domaniewska 50 C, 02-672 Warszawa, tel: (22) 209 70 00, faks: (22) 209 70 05 www.sandoz.pl, drug-safety.poland@sandoz.com